☎ 0553 026 51 51 · 0232 415 05 45 Hafta içi 10:00–18:00 · Cumartesi 10:00–17:00 Cumhuriyet Blv. No: 203, Alsancak / İzmir
Randevu Al

Hemoroid (Basur)

Hemoroid (basur, mayasıl) toplumda yaygın olarak rastlanan bir hastalıktır. Makat kanalında herkeste doğal olarak bulunan ve “hemoroidal yastık” adı verilen damarlı dokular, zamanla genişleyip aşağı doğru kayarak şikâyet oluşturduğunda hemoroid olarak adlandırılır. Halk arasında makatta oluşan bir tür varis olarak bilinse de gerçek bir varis değildir.

İç ve dış hemoroid anatomik çizimi

İç hemoroid ve dış hemoroid

İç hemoroid, makat kanalının içinde, ağrıya duyarsız bölgede gelişir; genellikle ağrısız kanama ve dışarı sarkma ile kendini gösterir. Dış hemoroid ise makat ağzında, deri altında yer alır; kaşıntı, şişlik ve temizlik güçlüğüne yol açabilir.

Tromboze dış hemoroid

Dış hemoroid içinde pıhtı oluşmasıdır. Makat ağzında aniden ortaya çıkan, sert ve ağrılı bir şişlik şeklinde görülür. Şikâyetler genellikle birkaç gün içinde azalmaya başlar. İlk günlerde (yaklaşık 72 saat içinde) başvuran hastalarda pıhtının boşaltılması değerlendirilebilir; daha sonra başvuranlarda ılık oturma banyosu ve ilaç tedavisi çoğunlukla yeterlidir.

Hemoroid neden oluşur?

Kabızlık, ishal, gebelik, doğum, alkol alışkanlığı ve tuvalette uzun zaman geçirme gibi çeşitli sebeplerle makatta artan kan basıncını dengelemek için genişleyen bu damarlar zamanla makat dışına doğru sürüklenir ve dışkılama esnasında dışarı doğru sarkmaya başlarlar. Oluşum süreci hakkında Hemoroid (Basur) Nasıl Oluşur? yazımızı okuyabilirsiniz.

Hemoroidin belirtileri

  • Dışkılama sırasında veya sonrasında parlak kırmızı renkli kanama
  • Makattan dışarı sarkan, ele gelen memeler
  • Kaşıntı, ıslaklık ve yeterli temizlenememe hissi
  • Makatta dolgunluk; pıhtı oluştuğunda ani başlayan ağrılı şişlik

Makattan kanama yalnızca hemoroide bağlı olmayabilir; anal fissür (makat çatlağı), polip veya bağırsak tümörleri de kanamaya yol açabilir. Bu nedenle kanama şikâyeti olan herkesin muayene edilmesi önemlidir. Bu konuda Hemoroid Kansere Dönüşür mü? yazımıza göz atabilirsiniz.

Alarm bulguları ve kolonoskopi

Kanamanın dışkıyla karışık ya da koyu renkli olması, dışkılama alışkanlığında değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı, kansızlık (anemi), ailede kalın bağırsak kanseri öyküsü veya ileri yaş durumlarında hemoroid tanısıyla yetinilmez; kolonoskopi gibi ileri tetkikler gerekebilir.

Hemoroidin evreleri (sınıflama)

Hemoroid dört farklı şekilde görülür. Evrenin nasıl belirlendiğini Hemoroidin Evresi Nasıl Anlaşılır? yazımızda anlattık.

1. derece

Makatın içinde dışarı sarkmayan hafif kabarık şekildedir. Arada yüzeyi tahriş olduğunda kanama yapabilir. Bunun dışında şikâyet oluşturmaz.

2. derece

Dışkılama ve ıkınma sırasında dışarı doğru çıkan memeler vardır. Hasta eliyle hissedebilir. Kalkınca kendiliğinden içeri girerler. Kanama ve ağrı şikâyeti yapabilir.

3. derece

Dışkılama ve ıkınma sırasında dışarı doğru çıkan memeler kendiliğinden içeri girmez. Ancak parmaklar yardımıyla içeri itilir. Kanama sık görülür. Ayrıca ağrı, kaşıntı, dolgunluk ve ıslaklık şikâyetleri vardır.

4. derece

Hiçbir şekilde geri itilemeyen memeler mevcuttur. İleri evre durumlarda görülür. Ciddi kanama, ağrı, yeterli temizlenememe gibi yaşam konforunu bozan şikâyetler oluşur.

Hemoroid evreleri, 3 boyutlu görsel: 1. derece makat içinde kalır, dışarı sarkmaz; 2. derece ıkınınca dışarı çıkar, kendiliğinden içeri girer; 3. derece dışarı çıkar, parmakla içeri itilir; 4. derece sürekli dışarıdadır, geri itilemez
Hemoroidin 1–4. evreleri (şema)

Hemoroid tedavisi

Tedavi, hemoroidin evresine ve şikâyetlere göre planlanır. 1. ve 2. derece hemoroid hastaları koruyucu önlemler ve ilaç tedavisinden genellikle yarar görür; bu evrelerde gerektiğinde lastik bant ligasyonu uygulanabilir. 3. ve 4. derece hemoroidlerde ise ameliyat ve diğer cerrahi yöntemler gündeme gelir.

Evreye göre hemoroid tedavisi: 1. ve 2. derecede koruyucu önlemler, ilaç tedavisi ve gerekirse lastik bant ligasyonu; 3. ve 4. derecede ameliyat ve diğer yöntemler (hemoroidektomi, Longo tekniği, lazer hemoroidoplasti)
Evreye göre hemoroid tedavisi

Aşağıda bu yöntemler hakkında genel bilgi verilmiştir.

Koruyucu önlemler

  • Düzenli tuvalete gitmek ve tuvalette uzun zaman geçirmemek.
  • Tuvalet sonrası çıkan memeleri el ile içeri itmek.
  • Posalı beslenmek: Meyve, sebze, baklagil ve tam tahıl ağırlıklı beslenerek günde 25–30 g lif almak. Bol su içmek (hekiminizin önerdiği miktarda).
  • Günde en az 2 kez ılık suya oturma banyosu yapmak.

Beslenme önerileri için Hemoroid ve Beslenme, günlük öneriler için Hemoroid İçin Çözümler ve Öneriler yazılarımızı okuyabilirsiniz.

Medikal (ilaç) tedavi

  • Krem ve pomad uygulanması.
  • Ağızdan flebotropik ilaçlar (hemoroidal damar ağlarında basıncı azaltır).
  • Kabızlık giderici ilaçlar.

Girişimsel ve cerrahi tedavi

Koruyucu önlemler ve ilaç tedavisinden yarar görmeyen hastalarda girişimsel yöntemler ya da ameliyat gerekebilir. 3. ve 4. derece hemoroidlerde ameliyat ve diğer yöntemler gündeme gelir. Uygun yöntem muayene sonrasında hastanın durumuna göre belirlenir.

Lastik bant ligasyonu

1. ve 2. derece hemoroidlerde kullanılan, klinik koşullarında ve anestezi gerektirmeden uygulanan bir yöntemdir. Hemoroid memesinin kökü özel bir lastik bantla bağlanır; kanlanması azalan doku yaklaşık bir hafta içinde bantla birlikte düşer. Gerekirse birkaç seans halinde tekrarlanabilir. İşlem sonrasında hafif ağrı, dolgunluk hissi veya az miktarda kanama olabilir.

Hemoroidektomi

Eskiden beri kullanılan ameliyat yöntemi hemoroid memesinin çıkarılması (hemoroidektomi) işlemidir. Bu yöntem günümüzde damar mühürleme (enerji) cihazları yardımıyla da uygulanabilmektedir.

Longo tekniği (stapler)

Dairesel zımbalı bir dikiş sistemi (stapler) ile yapılan bu işlemde, sarkan hemoroidal doku yukarı doğru asılarak yerine sabitlenir. Uygun hastalarda makat mukozasının sarkmasında da kullanılabilir.

Lazer hemoroidoplasti (LHP)

Lazer hemoroidoplasti, uygun hastalarda uygulanabilen, dışarıdan kesi yapılmadan gerçekleştirilen bir yöntemdir. Hemoroid dokusu içine yerleştirilen ince bir lazer probu ile uygulanır; ameliyat sonrası ağrı genellikle daha azdır.

LHP ince fiberoptik bir lazer ucu kullanılarak gerçekleştirilir. Fiber optik uç hemoroide kontrollü radyal (dairesel) lazer ışını uygular. Lazer enerjisi hemoroidal damarlarda ve bağ dokusunda kontrollü bir ısı etkisi oluşturur.

Bu etki, hemoroidal yastıkları besleyen damarların daralmasına ve hemoroid dokusunun küçülmesine yol açar. İyileşme sürecinde doku bağırsak duvarına tutunur ve dışarı sarkması azalır.

İşlem spinal (belden) veya genel anestezi altında yapılır ve hastalar çoğunlukla aynı gün taburcu olur. Çoğu hasta birkaç gün içinde günlük yaşamına dönebilir.

Gebelikte hemoroid

Gebelikte artan karın içi basıncı, hormonal değişiklikler ve kabızlık nedeniyle hemoroid sık görülür; şikâyetler doğum sırasında ve sonrasında da artabilir. Bu dönemde tedavi çoğunlukla posalı beslenme, yeterli sıvı alımı, kabızlığın önlenmesi, ılık oturma banyosu ve hekim önerisiyle kullanılan kremlerle yapılır. Ameliyat genellikle doğum sonrasına bırakılır. Hamilelikte hemoroid tedavisi ile ilgili videomuzu aşağıdaki Videolar bölümünde izleyebilirsiniz.

Hemoroid: ameliyat süreci

Anestezi ve ameliyat süresi
Lastik bant ligasyonu klinikte, anestezisiz yapılır. Lazer hemoroidoplasti (LHP) ve hemoroidektomi spinal (belden) anestezi altında, yaklaşık 30–45 dakika sürer.
Nerede yapılır?
İzmir'de özel hastanede.
Hastanede kalış
Lastik bantta yatış yoktur. LHP ve hemoroidektomiden sonra hastalar çoğunlukla aynı gün taburcu olur.
Günlük hayata ve işe dönüş
Lastik bant sonrası aynı gün günlük yaşama dönülür. LHP sonrası çoğu hasta birkaç gün içinde, hemoroidektomi sonrası 4–5 gün içinde günlük yaşamına ve işine döner. Size uygun süreyi hekiminiz belirler.

Olası riskler

  • Her yöntemde riskler farklıdır ve muayenede size uygun yöntemle birlikte konuşulur.
  • Lastik Bant Ligasyonu: İşlemden sonra birkaç gün hafif ağrı, dolgunluk ve tuvalete sık gitme hissi olabilir. Bant yaklaşık bir hafta içinde düşerken az miktarda kanama görülebilir. Tam sonuç için birkaç seans gerekebilir.
  • Hemoroidektomi: Ağrı, ilk dışkılamalarda kanama ve geçici idrar yapma güçlüğü görülebilir. Nadiren yara enfeksiyonu, anal kanalda daralma veya gaz kontrolünde geçici zayıflık olabilir.
  • Lazer Hemoroidoplasti (LHP): Dışarıdan kesi yapılmadığı için ağrı genellikle azdır. Geçici şişlik ve hafif kanama görülebilir.
  • Her ameliyatta olduğu gibi anesteziye bağlı riskler de vardır.

Riskler ameliyat öncesinde sizinle ayrıntılı olarak konuşulur.

Ameliyat sonrası öneriler

  • Lastik bant öncesinde kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin vb.) hekiminizin önerisiyle kesilir; ilaçlarınızı kendiniz kesmeyin.
  • Dışkıyı yumuşak tutun: Lifli beslenin (günde 25–30 g lif), bol su için ve size verilen dışkı yumuşatıcıyı düzenli kullanın. Tuvalette uzun süre oturmayın ve ıkınmayın.
  • Ilık suya oturma banyosu: Günde en az 5–6 kez ve her dışkılamadan sonra yapın; ağrıyı azaltır ve bölgeyi temiz tutar.
  • Ağrı kesici: Hekiminizin önerdiği ağrı kesiciyi düzenli kullanın. İlk dışkılamalarda ağrı ve az miktarda kanama beklenir.
  • Hareket ve araç: Aynı gün yürüyebilirsiniz. Kendinizi iyi hissettiğinizde araç kullanabilirsiniz. Ağır kaldırma ve zorlayıcı sporu kontrol muayenesine kadar erteleyin.
  • İşe dönüş: Lastik bant sonrası aynı gün, LHP sonrası birkaç gün, hemoroidektomi sonrası 4–5 gün içinde.
  • Kontrol: Ameliyattan sonraki 2. gün kontrol muayenesine gelin.
Hemen başvurmanız gereken durumlar

Ameliyattan sonra aşağıdakilerden biri olursa beklemeden 0553 026 51 51 veya 0232 415 05 45 numarasından bize ulaşın; ulaşamazsanız en yakın acil servise başvurun.

  • 38°C ve üzerinde ateş
  • Ağrı kesiciyle geçmeyen veya giderek artan ağrı
  • Durmayan veya pıhtılı kanama
  • Yara yerinde kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya iltihaplı akıntı
  • İdrar yapamama
  • Bacakta tek taraflı ağrılı şişlik
  • Nefes darlığı veya göğüs ağrısı (112’yi arayın)
  • Boyun ameliyatından sonra: boyunda hızla artan şişlik, nefes almada zorluk, dudak veya parmaklarda karıncalanma
  • Safra kesesi ameliyatından sonra: gözlerde veya ciltte sararma

Hemoroid hakkında röportaj

Op. Dr. Ahmet Önal’ın “Hemoroid” konulu röportajını aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.

HEMOROİD

Sık Sorulan Sorular

Hemoroid kendiliğinden geçer mi?

Özellikle 1. ve 2. derece hemoroidlerde şikâyetler; düzenli tuvalet alışkanlığı, posalı beslenme (günde 25–30 g lif), bol su (hekiminizin önerdiği miktarda) ve ılık oturma banyosu gibi koruyucu önlemler ile ilaç tedavisiyle genellikle azalır. Gerekirse bu evrelerde lastik bant ligasyonu da uygulanabilir. Memeler dışarı sarkıyor ve kendiliğinden içeri girmiyorsa (3. ve 4. derece) ameliyat ve diğer yöntemler gerekebilir.

Makattan kan gelmesi her zaman hemoroid midir?

Hayır. Makattan kanama anal fissür, polip veya bağırsak tümörleri gibi başka hastalıkların da belirtisi olabilir. Bu nedenle kanama şikâyeti olan kişilerin muayene edilmesi ve gerekirse ileri tetkik yapılması önemlidir.

Hemoroid kansere dönüşür mü?

Hemoroid, makattaki damarların genişlemesidir ve kendisi kansere dönüşmez. Ancak benzer şikâyetler başka hastalıklarda da görülebileceği için muayene ihmal edilmemelidir. Ayrıntılar için Hemoroid Kansere Dönüşür mü? yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi durumda hemoroid ameliyatı gerekir?

Koruyucu önlemler ve ilaç tedavisinden yarar görmeyen hastalarda ve 3. veya 4. derece hemoroidlerde ameliyat gerekebilir. 1. ve 2. derece hemoroidlerde ise ameliyat yerine lastik bant ligasyonu uygulanabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu muayene sonrasında hastanın durumuna göre belirlenir.

Lazer hemoroidoplasti (LHP) sonrasında ne zaman işe dönebilirim?

LHP spinal (belden) veya genel anestezi altında yapılır ve hastalar çoğunlukla aynı gün taburcu olur. Çoğu hasta birkaç gün içinde günlük yaşamına dönebilir; size uygun süreyi hekiminiz belirler.

Videolar

Bu konudaki kısa bilgilendirme videolarımızı aşağıda izleyebilirsiniz.

Hemoroid Kendiliğinden Geçer Mi? - Op. Dr. Ahmet Önal
Hemoroid Kendiliğinden Geçer mi?
Hamilelikte Hemoroid Tedavisi Nasıl Olur?
Hamilelikte Hemoroid Tedavisi Nasıl Olur?
Hemoroid Nedir? Nasıl Oluşur? - Op. Dr. Ahmet Önal
Hemoroid Nedir? Nasıl Oluşur?

Sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.

Bu sayfa Op. Dr. Ahmet Önal tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: Kasım 2026. Tıbbi içerik politikası

Muayene için randevu alın

Alsancak'taki kliniğimizde değerlendirme yapılmaktadır.